Sinefiller: Hayatı Filmlerle Anlamlandırmak
4 dk okuma
Okuma Süresi: 4 dakika
Sinefiller; hayatını filmlerle anlamlandıran ve filmlerle sosyalleşen, kimi zaman da sinemadan aldığı ilhamla etkinlikler düzenleyen ve içerik üreten kişiler olarak tanımlanıyor.
Cine + philia!
Sinemaseverlik olarak Türkçeleştirilebilen sinefili kavramı, cine ve philia kelimelerinin birleşiminden oluşuyor. Cine, sinemanın ya da sinematografın kısaltılmışı; philia ise “dostluk, düşkünlük, eğilim” anlamına geliyor.
1960’lı yıllarda ortaya çıkan sinefili kavramı, öncelikle sinema salonlarında film izleyen kişilerin kültürel yapısını ifade etmek amacıyla kullanılıyordu. Yıllar içerisinde değişen imkanlarla birlikte, sinefillerin sinema ile ilişkisi büyük dönüşümler geçirdi.
Bugün internette yer alan sayısız web sitesi, bu değişimde büyük bir role sahip. Farklı amaçlarla ortaya çıkmış olan sinemaya dair web içerikleri yedi grupta açıklanıyor:
Sinefiller üzerine çalışmalar yapan akademisyenler Jullier ve Leveratto, Dijital Çağda Sinefili adlı makalelerinde mevcut sinefil kültüründeki değişimleri üç maddede açıklıyorlar:
İnternet ortamında bireysel düşüncelerin ifadesinin mümkün olmasıyla, sinematografik zevklere dair ya da genel olarak sinemaya dair yapılan film tartışmalarının, sinema becerilerini geliştirmesi
Hangi filmlerin izleneceğine karar verilmesinde yardımcı olan, filmlerin niteliklerini değerlendiren ve sanatçılar hakkında bilgi veren çeşitli web sitelerinin ortaya çıkması
Dünyanın çeşitli coğrafyalarından filmlere erişimin kolaylaşması neticesinde, sinema deneyiminin artması; ve profesyonel film yapma araçlarının demokratikleşmesiyle birlikte, bu araçlar yoluyla beğenilerin ifade edilmesinin ve başkalarıyla paylaşılmasının önünün açılması
Sinefil olmasak da…
Sinemanın, hepimiz üzerinde ciddi bir etkisi var. Film izlemek, hayatın zorluklarıyla mücadele etmemize yardımcı olabiliyor. Araştırmacılar, insanların bazen zor konuları olan veya onları üzen filmleri seçmesinin nedeninin bu olabileceğini söylüyor. Bu anlamda izleyiciler, bir filmi izledikten yıllar sonra etkisini hayatlarında gözlemleyebiliyor ve fark edebiliyorlar. İletişim profesörü Michael Slater’ın ifadesiyle, yürütülen araştırmalar; dokunaklı, ilham verici veya anlamlı olarak tanımlanan filmlerin, sonradan hatırlandığında, insanların hayattaki zorlukları anlamlandırmalarına yardımcı olduğunu gösteriyor. Slater, "İnsanların, kendileri için önemli olan değerlere odaklanan bir filmi hatırladıklarında da, yaşamlarındaki zorlukları daha iyi anlayabileceklerini hissettiklerini” ifade ediyor. İzleyici kendi değerleri üzerinden bağ kurduğu takdirde, genel olarak çok da “anlamlı” olarak addedilmeyen filmler bile onun için aynı etkiyi bırakabiliyor.
Yoda Öncesi, Yoda Sonrası
Sinema, özellikle son yıllarda internet üzerinden filmlere erişimin kolaylaşması ve çeşitli platformların artması ile birlikte; yeni toplulukların oluşmasına ve farklı iletişim ağlarının ortaya çıkmasına sebep oldu. Örneğin bugün artık sinefil dendiğinde, genel olarak, internet aracılığıyla filmlere kolay bir şekilde erişip; diğer sinefillerle buluşarak sinema bilgilerini geliştiren sinefillerden bahsediliyor.
Star Wars filmlerinin getirdiği devasa etki ile, kendi “dini inançlarını” yeniden tanımlayan insanlar bile olmuştu. Birçok insan kendini “Jedi” dinine ait hissettiğini ifade etmiş ve Jedi toplulukları oluşturmuştu. Günümüzde farklı ülkelerde, Jediizm ilkelerine bağlı olarak yaşamlarını sürdürdüğünü iddia eden farklı gruplar var.
Jediizm takipçilerinin çoğu, filmlerin kurgu olduğunu kabul etmekle birlikte; Jedi ve Force gibi kavramların, inançlarına dair önemli prensipleri kapsadığını öne sürüyorlar.
Bugün Yoda, Han Solo veya Darth Vader gibi Star Wars karakterleri; birçok bağlamda sözünü ettiğimiz ve adeta ölümsüzleşmiş arketipler haline gelmiş durumda.
Genel olarak gelmiş geçmiş en “unutulmayan” film karakterlerine baktığımızda ise; mutlaka listede yer alan isimlerden bazıları şöyle sıralanıyor:
Vito Corleone
Film: The Godfather (1972), The Godfather: Part II (1974)
Karakterin Yaratıcısı: Mario Puzo
Oyuncular: Marlon Brando, Robert De Niro
James Bond
Film: James Bond serisi (1962-)
Karakterin Yaratıcısı: Ian Fleming
Oyuncular: Sean Connery, George Lazenby, Roger Moore, Timothy Dalton, Pierce Brosnan, Daniel Craig
Yoda
Film: Star Wars serisi (1980-2005)
Karakterin Yaratıcıları: George Lucas, Leigh Brackett, Lawrence Kasdan
Oynayan: Frank Oz
Bride (Gelin)
Film: Kill Bill: Vol. 1 (2003), Kill Bill: Vol. 2 (2004)
Karakterin Yaratıcısı: Quentin Tarantino
Oyuncu: Uma Thurman
Gandalf
Film: The Lord Of The Rings and The Hobbit üçlemeleri (2001-2014)
Karakterin Yaratıcısı: J. R. R. Tolkien
Oyuncu: Ian McKellen
Hannibal Lecter
Film: Hannibal Lecter filmleri (1986-2007)
Karakterin Yaratıcısı: Thomas Harris
Oyuncular: Brian Cox, Anthony Hopkins, Aaran Thomas, Gaspard Ulliel
Joker
Film: Batman The Movie (1966), Batman (1989), The Dark Knight (2008), Suicide Squad (2016)
Karakterin Yaratıcıları: Jerry Robinson, Bill Finger, Bob Kane
Oyuncular: Cesar Romero, Mark Hamill (voice), Jack Nicholson, Heath Ledger, Jared Leto
Marty Mcfly
Film: Back To The Future (Geleceğe Dönüş) üçlemesi (1985-1990)
Karakterin Yaratıcıları: Robert Zemeckis, Bob Gale
Oyuncu: Michael J. Fox
Indiana Jones
Film: Dört Indiana Jones macerası (1981-2008)
Karakterin Yaratıcıları: George Lucas, Lawrence Kasdan
Oyuncu: Harrison Ford
Kaynaklar:
An Introduction to Jedi Religion for Beginners
Can Some Movies Change Your Life? Maybe
Master Thesis: CINEPHILES IN THE AGE OF NEW MEDIA: CINEPHILE CULTURE IN TURKEY
