


Pazar gününüzü, sosyal medya hesaplarınızı gözden geçirip HGTV'yi izleyerek kanepede geçirdiniz. Pazartesi iş başındayken ise farklı bir hikaye vardı; işiniz yaratıcı problem çözme ve diğer zor zihinsel aktiviteler içeriyordu. İşyerinde kullandığınız ekstra beyin gücü, Pazar günkü Fixer Upper tekrarlarını izleyerek harcadığınızdan daha fazla enerji tüketiyor olabilir mi?
‘Cevap tabi ki evet’ diyor Albany Üniversitesi psikoloji ve davranışsal sinirbilim profesörü Ewan McNay.
Beynin bir işi yapmak için enerjiyi nasıl kullandığını inceleyen Ewan McNay, beynin - vücudun diğer bölümlerinin aksine - sadece şeker glikozu ile çalıştığını ve yorucu bilişsel aktivitelerin basit olanlardan daha fazla glikoz gerektirdiğini söylüyor. Ezber gerektiren zor bir iş sırasında örneğin, beyninizin hafıza oluşumuna dahil olan kısımları daha fazla enerji tüketmeye başlayacak, ancak diğer beyin bölgeleri böyle bir enerji artışı göstermeyecektir.
‘İşin aslı, yoğun bir bilişsel görev sırasında, Oprah'ı ya da herhangi bir şeyi izlerken harcayacağınızdan daha fazla enerji yakacaksınız’ diyor McNay. Ancak, ortalama bir insanın genel enerji tüketimi bağlamında, bir zihinsel görevden diğerine yakılan kalori farkının küçük bir miktar olduğunu da ekliyor.
Kranial kalori tüketimini perspektif içine almak, vücudunuzun nasıl enerji yaktığını anlamaya yardımcı olur. Profesyonel bir sporcu olmadığınız sürece, vücudunuzun kullandığı enerjinin çoğunun hareket veya egzersizle ilgisi yoktur.
Enerjinin bir bölümü, - çoğunlukla %8 ve %15 arasında- yuttuğunuz besinleri sindirmek için kullanılırken, organlarınızı güçlendirmek ve hayatta kalmanızı sağlamak için çok daha büyük bir bölüm gereklidir. Vücudun hiçbir bölümü, beynin duyduğu enerji miktarına gerek duymaz.
Washington, St. Louis’deki Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden seçkin bir profesör olan Dr. Marcus Raichle, “Beyin, enerji tüketicisi olarak, taşıdığımız en pahalı organdır” diyor. Beyin, bir kişinin toplam vücut ağırlığının sadece % 2'sini temsil etse de, vücudun enerji kullanımının % 20'sinin bu organa ait olduğu, Raichle’in yaptığı araştırmada bulundu.
Bu, normal bir gün boyunca, bir insanın, sadece düşünmek için yaklaşık 320 kalori kullandığı anlamına geliyor.
Farklı zihinsel durumların ve görevlerin beynin enerji tüketimi miktarı üzerinde hassas etkileri vardır. "TV karşısındayken ya da bulmaca çözerken sizi bir tarayıcıya soksaydım ve beyninizde neler olduğuna baksaydım, beyin aktiviteniz size zorlu bir görev vermişim gibi değişirdi ve daha çok enerji tüketirdi" diyor Raichle.
Fakat kendinizi incelmiş bir şekilde görmeyi umuyorsanız, çok da şanslı değilsiniz diyor Raichle. Beyin, çok fazla enerji harcıyor olmakla birlikte zorlu bir zihinsel görev sırasında, beyin aktivitesi ve enerji kullanımındaki değişim çok azdır: “Tüm toplam beyin aktivitesinde, %5’lik bir değişim olabilir.’’
Tüm gün boyunca beyninizi zorlu zihinsel uğraşlarla meşgul etmeye devam etseniz de, bu % 5'lik değişiklik fazla fark yaratmaz. “Kalori açısından ele alınırsa bu oldukça düşük bir miktar olacaktır” diyen Raichle, volta atmanın bile daha fazla enerji sarf etmenizi sağlayacağını ekliyor.
Beyninizin enerji tüketiminin büyük kısmı uyanıklığınızı sürdürmeye, önemli bilgiler için ortamı izlemeye ve diğer “esas” etkinlikleri yönetmeye yöneliktir. Enerji talepleri açısından “bireysel bir düşünce ucuz, ancak onu ucuz yapan makine çok pahalı” diye ekliyor.
McNay, beynimizin zorlu işler sırasında basit olanlardan çok daha fazla enerji harcayamayacağını kabul ediyor. Sekiz saat boyunca bilişsel olarak zorlu bir iş yapan bir kişinin, televizyon izleyen ya da aynı süre boyunca hayal kuran bir kişiden yaklaşık 100 kalori daha fazla yakacağını tahmin ediyor. “Gerçekten çok fazla duyu gerektiren bir şey yapıyorsanız (enstrüman çalmayı öğrenmek gibi), bu sayı 200’e [kalori] kadar yükselebilir. Ancak burada, sekiz saat boyunca yeni bir enstrüman öğrenmekten bahsediyoruz” diyor.
Bu varsayımsal enstrüman öğrenme sürecinde bile, beynin görevde kalma becerisi glikoz depoları azaldıkça düşer. ‘’Aynı bilişsel performans seviyesini koruyamadığınız yerde, bu tükenme etkisine maruz kalırsınız’’ diyor McNay. Gatorade içmek veya jelibon atıştırmak glikoz depolarınızı yenileyebilir ve beyninizi tam güce kavuşturmanıza yardımcı olabilir. Fakat bu yiyeceklerdeki kaloriler, yaktığınız miktardan fazlasının vücudunuzda kalmasına neden olabilir.
Bununla birlikte, günlerini zihinsel olarak zorlayıcı işler yaparak geçiren insanlar için, bu kalori yakıcı bir sonuç olabilir. Her gün yalnızca az miktarda fazladan kalori yakıyor olsanız bile, teorik olarak, 50 veya 60 yıllık bir süreçte, anlamlı bir kalori kaybı sağlayabilirsiniz, diyor McNay. —yani gerçekten, bir şeyler düşünmeye değer.