Yönünüzü Değiştirecek Stoacı Pratikler
3 dk okuma
Okuma Süresi: 4 dakika
Stoacılık, bugün dünyanın farklı yerlerinde birçok kişi tarafından benimsenen pratik bir yaşam felsefesidir.
Erdem odaklı tavsiyeleri ile birçok insanın “yönünü değiştiren” bu antik felsefe, alıştığımızın dışında “iyi” bir yaşam yaşamak için bize yepyeni bir ufuk sunuyor.
İzlenimlerimizi İncelemek
Olaylara, insanlara ve başkalarının bize söylediklerine karşı ilk tepkilerimiz olan “izlenimlerimizi” sürekli olarak incelemeyi ifade eder. Aceleci duygusal tepkilerden kaçınmak adına bir adım geri atmaktır… O anda karşımızdaki durum dahilinde yapabileceğimiz birşey var mıdır? Bizim kontrolümüz dahilinde midir? O zaman harekete geçmeliyiz… Eğer kontrolümüz dışında bir şeyse, bizi zaten ilgilendirmemelidir.
Geçiciliği Hatırlamak
Ünlü Stoacı filozof Epiktetos’un bunu tavsiye ettiği yıllarda, imparatorlar bile çocuklarını veya sevdiklerini erken bir yaşta, hastalık veya savaş nedeniyle kaybedebiliyordu. Şu anda durum biraz daha farklı olsa da, hayat geçicidir ve derinden değer verdiğimiz insanlar aniden hayatlarımızdan çıkabilirler...
Epiktetos'un burada tavsiye ettiği şey; sevdiklerimize karşı kayıtsız kalmak değil, tam tersidir. Vurguladığı nokta; tam da kısa bir süre sonra artık yanımızda olamayabilecekleri için, sevdiklerimizin ne kadar değerli olduklarını kendimize sürekli olarak hatırlatmaktır.
“Erdemi Şimdi ve Burada Nasıl Kullanabilirim?”
Eskiden köle olan ve kırık bacağı yüzünden topal olan Epiktetos, bize her zorluğu; erdemli davranmak ve daha iyi bir insan olmak için kullanmayı tavsiye eder…
“Her zorluk karşısında, onunla başa çıkmak adına içinizde var olan kaynakları hatırlayın. Acıyla karşı karşıya kaldığınızda, dayanma gücünüzü keşfedeceksiniz. Aşağılandığınızda, sabrı keşfedeceksiniz. Zamanla, öylesine özgüven sahibi olacaksınız ki; ahlaki tutumlarınız aracılığıyla, tolere edemeyeceğiniz hiçbir şey kalmayacak…” (Enchiridion X)
Az ve İyi Konuşmak
“Bırakın amacınız çoğu zaman sessizlik olsun; sadece gerekli olanı söyleyin ve onu da kısaca söyleyin.
Her şeyden de önemlisi; insanları methederek, suçlayarak veya kıyaslayarak onlar hakkında dedikodu yapmayın.” (Enchiridion XXXIII.2)
Hakarete Mizahla Yanıt Vermek
Birinin yaptığı hakaretlere gücenmek yerine; mizahla, kendinizi daha da küçümseyerek yanıt verebilirsiniz. Kendinizi daha iyi hissedeceksiniz ve sizi eleştiren kişi utanacaktır.
“Birinin sizin hakkınızda kötü konuştuğunu öğrenirseniz, söylediklerine karşı kendinizi savunmaya çalışmayın; bunun yerine, 'Evet, hatta az bile söylemiş' diye yanıt verin.” (Enchiridion XXXIII.9)
Bir Başkasının Baktığı Yerden Bakabilmek
Yargılamadan önce, olanları başkasının bakış açısından görmeye çalışmanın bilgeliğini hatırlatır. Birisi yanlış yaptığında, hangi düşünceyle bu yanlışı yaptığını düşünün. Bunu gördüğünüzde ona şaşırmak veya kızmak yerine, acıyacak ya da şefkat duyacaksınızdır. Aslında o ya da bu şekilde, bizzat siz de o kişiye benzer şekilde düşündüğünüzü göreceksiniz. O zaman onu affetmek sizin görevinizdir. Öte yandan hiç onun gibi düşünmüyorsanız, bu hatayı yapan kişiye rıza göstermeniz zaten daha kolay olacaktır. (Meditasyonlar VII.26, ayrıca bkz. IX.34)
“Herhangi bir insan yanlış yaptıysa, zarar kendisine aittir. Ve belki de zaten hata yapmamıştır.” (Meditasyonlar IX.38)
Kozmos Üzerine Sabah Meditasyonu Yapmak
En azından zaman zaman, şafaktan önce yataktan kalkın, Güneş’in doğuşunu görebileceğiniz bir yere geçin ve evrendeki yerinizi düşünün.
“Pisagorcular sabahları göğe bakmamızı öğütlerler, ki sürekli aynı şekilde aynı şeyleri yaparak görevlerini yerine getiren göklerdeki cisimleri hatırlayalım... Onların saflığını ve çıplaklığını hatırlayalım.
Çünkü yıldızların üzerinde perde yoktur…” (Meditasyonlar XI.27)
Kaynak:
