Matematiğin Sihirbazı
2 dk okuma
Ölüm yıl dönümü Martin Gardner‘ın anısına onu daha yakından tanıyalım. Martin Gardner, popüler matematikçi ve bilim yazarı, filozof, gazeteci, sihirbaz ve çok daha fazlasıydı. Fakat onu en meşhur yapan şüphesiz 1957-1980 yılları arasında “Scientific American” dergisinde her ay yazdığı “Mathematical Games” başlıklı matematiksel bulmacalardı. Matematiksel bulmacaları popülerleştiren, bize sevdiren, hatta bizlere tanıtan kişiydi diyebiliriz. “Bulmacalar sizi neredeyse her matematik dalına götürebilir” demişti. Matematiğe farklı bir gözle bakmamızı sağladı ve onu bizler için eğlenceli hale getirdi.
İşte Martin Gardner‘ın yayınlamış olduğu bulmacalardan bazıları:
1. Renkli Çoraplar
10 tane kırmızı, 10 tane mavi çorap karışık şekilde çekmecede durmaktadır. Bu 20 çorap renkleri hariç birbirinin aynısıdır. Oda karanlıktır ve siz 2 tane rengi eşleşen çorap istemektesiniz. Çekmeceden en az kaç çorap çekmelisiniz ki ikisinin renginin eşleştiğine emin olasınız?
-----------
2. Yolda Çatallanma
Bir mantıkçı kendini bir adada bulur. Bu adada 2 kabile yaşamaktadır. Kabilenin biri her zaman yalan söyler, diğeri ise her zaman doğruyu söyler. Mantıkçı adada yürürken bir yol ayrımına rastlar. Bu sırada yanında ada yerlilerinden biri bulunmaktadır. Mantıkçı ona köye ulaşmak için hangi yolu seçmesi gerektiğini sorar ve adam da cevap verir. Fakat mantıkçı onun hangi kabile üyesi olduğunu bilmemektedir. Adam ya yalan ya da doğru söylemektedir. Mantıkçı düşünür ve adama sadece bir soru sorarak onun yalan mı yoksa doğru mu söylediğini anlar. Sizce mantıkçının sorduğu soru nedir?
-----------
3. İki Spiral
Bu iki spiralden biri tek bir ipten, ortada uçları birleştirilecek şekilde oluşturulmuştur. Diğeri ise iki ipten, ortada uçları birleştirilecek şekilde oluşturulmuştur. Sadece gözlerinizle (elinizi veya kaleminizi kullanmadan), hangi spiralin 2 ipten oluştuğunu söyleyebilir misiniz?
-----------
1. Çılgın Kesik
Sadece bir çizgi çekerek bu şekli iki eşit parçaya bölmelisiniz. Çizginiz düz olmak zorunda değil.
-----------
CEVAPLAR :
1. Renkli Çoraplar
Cevap: 3 Çorap
2 çorap çektiğinizde birinin kırmızı, diğerinin ise mavi olma olasılığı vardır. Fakat 3 çorap çektiğinizde elinizde toplamda 2 renk olacağından mutlaka ikisinin rengi aynı olmak zorundadır.
2. Yolda Çatallanma
Cevap: Yollardan birini işaret ederek: “Eğer sana bu yolun beni köye çıkarıp çıkarmayacağını sorsaydım, bana ‘evet’ der miydin?”
Eğer adam yalancı ise ve yol köye çıkarıyorsa, “yol köye çıkarıyor mu? ” sorusuna hayır diyeceğinden bu soruya (yalancı olduğundan) “evet” cevabını verecektir.
Eğer adam doğrucu ise ve yol köye çıkarıyorsa zaten “evet” cevabını verecektir.
Eğer adam yalancı ise ve yol köye çıkmıyorsa, “yol köye çıkarıyor mu?” sorusuna evet diyeceğinden bu soruya (yalancı olduğundan) “hayır” cevabını verecektir.
Eğer adam doğrucu ise ve yol köye çıkmıyorsa zaten “hayır” cevabını verecektir.
Böylece hangi yolun köye çıkardığını anlayabilir.
3. İki Spiral
Cevap: 2. Spiral
4. Çılgın Kesik
Scientific American’nın, Martin Gardner'ın bulmacalarının olduğu sayılarındaki dergilerden bazılarının kapakları:
