İşe alımlarda Psikometrik Testler işe yarıyor mu?

İşe alım hem uzun hem de maliyetli bir süreç. Bu süreçte İK yöneticileri sağlam adımlarla ilerlemek, en yüksek performansı gösterecek adayın bulunmasıyla süreci tamamlamak isterler. İşe alımda, kararları destekleyici olarak kullanılan psikometrik testler değerlendirme araçlarının en başında gelir. Bu testlerin onları bilimsel olarak ne kadar desteklediği konusunda ise farklı görüşler mevcut…

İşe alımlarda yakın zamana kadar IQ testleri veya klasik kişilik envanterleri üzerinden değerlendirme yapılırdı. Bugün artık bu yeterli görülmüyor ve karar vermek için psikometrik testlerden de destek alınıyor.

Genel bir tanımla psikometrik testler, bilişsel becerileri ve yetenekleri test etmek üzere bir araya getirilmiş bir dizi soru veya problem. Aynı zamanda adayın kişiliğinin belirli yönlerini de test etme imkânı sunuyor.

Londra Üniversitesi’nden İş Psikolojisi Profesörü Dr. Premuziç, psikometrik testler doğru yapıldığında, önyargıları hafifletmekten veya adayları filtrelemekten, yöneticilerin öz farkındalıklarını artırmaya kadar İK süreçlerine sayısız fayda sağlayabileceğini söylüyor.

Pizza Hut'ın İK ve Pazarlama Sorumlusu Kathryn Austin ise Myers Briggs gibi tip tabanlı testlerin insanların sonuçlara 'oynamasına' ve kendilerinin bazı yönlerini abartmasına yol açabileceğine inanıyor.

Psikometrik testlerin aşırı veya uygunsuz kullanımının, aday ve çalışan deneyimine zarar verebileceğine dair görüşler de var.

Tüm bu tartışmalara rağmen, psikometrik testler, işe alımlarda ABD’deki Fortune 500 şirketlerinin yüzde 80'inden fazlası ve İngiltere’deki Times Top 100 şirketlerinin yüzde 75'inden fazlası tarafından kullanılıyor. Bilgi teknolojisi şirketleri, yönetim danışmanlıkları, yerel yönetimler, finans kurumları, kamu ve itfaiye hizmetleri ile silahlı kuvvetler psikometrik testlerden geniş ölçüde yararlanıyor.

Psikometrik testlerin seçme ve değerlendirme amaçları için kullanılmasının nedeni, sonuçların iş performansı ile istatistiksel olarak ilişkili olmasından kaynaklanır. Bu testler eğer doğru bir şekilde kullanılırsa mevcut çalışanlar için de kariyer gelişimi konusunda yönetim rehberliği sağlamada yararlı olabilir.

Ancak şunu unutmamak da gerekir; psikometrik testler ‘geçme-kalma’ aracı olmamalıdır! Psikometrik testler, İK yöneticilerine kişiyle ilgili çok bilgi sağlamakla birlikte, işe alım kararını verdirecek tek araç değildir. Yetkinlik bazlı mülakat, teknik mülakatlar ve çeşitli değerlendirme merkezi uygulamaları gibi yöntemleri birleştirdikten sonra adayı daha iyi tanımak ve dolayısıyla iş performansını öngörmek mümkün olabilmektedir.

İşte önemli testler:

1-Myers-Briggs Kişilik Göstergesi (MBT)

MBT, ünlü psikiyatrist Carl G. Jung'un kişilik/karakter analizlerinden yola çıkılarak hazırlanmış bir kişilik çözümleme çalışmasıdır. İlk önerildiği 1921 yılından bu yana kişilik/karakter analizi, kişisel gelişim ve takım formasyonu alanlarından dünyada en çok kabul gören metodolojilerden biridir.

2-Onaltı Kişilik Faktörü Anketi

Popüler olarak 16PF olarak bilinen, 1949'da sıcaklık ve gerginlik gibi değişen derecelerde sahip olduğumuz 16 özelliği tanımlayan psikolog Raymond Cattell tarafından tasarlandı. Testteki 170 soru, bireyin genel kişiliğini bir şekilde tanımlamak yerine, bir kişinin işteki belirli bir duruma nasıl tepki verebileceğini araştırmaya çalıştıkları diğer birçok kişilik değerlendirmesinden farklıdır.

3-DISC

DISC, insan kaynakları profesyonelleri arasında hızlı anlaşılmasıyla popülerlik kazanmış başka bir kişilik değerlendirme aracıdır. Bir davranış değerlendirme aracı olarak DISC, Endüstriyel psikolog Walter Vernon Clarke tarafından geliştirildi ve psikolog William Moulton Marston teorisine dayanıyor.

4-Beş Faktörlü Kişilik Envanteri- Neo Pi-R

Kişilik envanterinde son jenerasyondur. Robert MacCrae ve Paul Costa’nın geliştirdiği modelde kişilik 5 faktör üzerinden ele alınır. Üzerinde bolca akademik çalışma yapılmış bir envanterdir. Bu envanter üzerinden yetkinlikleri de değerlendirmek mümkündür.

5-Sözel Akıl Yürütme Değerlendirmesi

Sözel Akıl Yürütme, günümüzde şirketler tarafından bir adayın uygunluğunu ve potansiyelini ölçmek için en sık kullanılan ‘yetenek’ testlerinden biridir. Sözel Akıl Yürütme testi, bireyin anlama ve algılama becerilerini değerlendirmek için kullanılır.

6-Sayısal Akıl Yürütme Değerlendirmesi

Sayısal Akıl Yürütme testi, bireyin grafiklerde ve tablolarda sunulan sayısal verilere dayanarak mantıksal sonuçları yorumlama, analiz etme ve çizme yeteneğini ölçer. Çoğu şirketin kullandığı Sayısal Akıl Yürütme testi, bir bireyin matematiksel yeteneğini ölçmek için tasarlanmamıştır, ancak sayısal verileri gerekçeli kararlar vermek ve problemleri çözmek için bir araç olarak kullanma yeteneğini değerlendirmek için tasarlanmıştır.

https://www.peoplemanagement.co.uk/long-reads/articles/psychometric-testing-fit-purpose

https://indvstrvs.com/psychometric-tests/

Psikometrik Test Kullanan 10 Şirketin(Practo, Citigroup, Banish, Stok Holding, ExxonMobil, Ford Motor, HP, P& G, JPMorgan, Deloitte) neden ve nasıl kullandığı ile ilgili detay bilgiye ekteki link’den ulaşabilirsiniz.

https://blog.mettl.com/talent-hub/10-companies-using-psychometric-testing