Telefon : +90 212 275 71 06  
O Kadar Zekiyseniz, Neden Mutlu Değilsiniz ?

O Kadar Zekiyseniz, Neden Mutlu Değilsiniz ?

'Zihin bağımlılığı' neden zeki insanların olabildiği kadar mutlu olmadığını açıklamaya yardımcı olabilir.


Neredeyse yirmi yıl önce, Chicago Üniversitesi'ndeki bir profesör bir şekilde eğlenceli ama durumu da açıklayan bir çalışma yürüttü.


Deneyi yapanlar yaklaşık 150 üniversite öğrencisine bir piyango kazanmış olsalar ödül olarak iki çikolatadan hangisini seçeceklerini sordu.


Öğrencilere söylenene göre A Çikolatası, 1,5 TL değerinde 15 gr'lık, kalp şeklinde bir sütlü Avusturya çikolatası idi. Diğer taraftan, B Çikolatası, 6 TL değerinde 60 gr'lık, hamam böceği şeklinde bir sütlü Avusturya çikolatası idi.


Deneyi yapanlar öğrencilere şu soruyu sordu: Hangi çikolatayı seçerdiniz? Ve hangisini yerken daha iyi hissederdiniz?


Ve ortaya çıktığı üzere %68 gibi bir çoğunluk, böceği yemekten yana oy kullandı. Ancak yalnızca %46'sı yerken daha iyi hissettiğini belirtti.


Texas Üniversitesi McCombs İşletme Fakültesi'nden profesör Raj Raghunathan, yeni kitabında, "zihin bağımlılığı" olarak adlandırdığı bu olguya örnek olarak bu çalışmaya atıfta bulunuyor; " O Kadar Zekiyseniz, Neden Mutlu Değilsiniz ? " Bunun adı içgüdülerin ve duyguların önemini yok sayma ya da hafife alma eğilimi ve bu eğilim sizi çok daha mutsuz hissettirebilir.


Christopher Hsee tarafından yürütülen çikolata deneyine geri dönelim. Bu durumda birçok öğrenci, böceğe benzeyen bir şey yerken hissedebilecekleri rahatsız duyguları önemsizmiş gibi gösteriyor ve çantalarında çok daha fazla ağırlık yapacak olan "rasyonel" tercihe yöneliyor.


Zihin bağımlılığı ve yaptığımız her şeyi rasyonelleştirme ihtiyacımız, gerçek dünyadaki bir çok durumda davranışlarımızı da etkiliyor. Diyelim ki iki iş teklifi arasında karar vermeniz gerekiyor ve potansiyel iş arkadaşlarınızın daha anlayışlı olmasından dolayı bir teklife yönelme eğilimindesiniz.


Kriterlerinize daha uygun olduğu ve bundan dolayı daha fazla ücret ve tazminat anlamına gelen, ama iş arkadaşlarınızın daha az sıcak kanlı olduğu teklifi de seçme şansınız var.


Ya da daha sıcak kanlı iş arkadaşlarını seçebilir ve kendinize bu iş yerinde daha fazla ilerleme fırsatı olduğunu söyleyebilirsiniz. Bu durumda ya iş arkadaşlarınızın sıcak kanlılığının kararınızı etkilediğinin farkında değilsinizdir ya da bunu kabul etmeye istekli değilsinizdir.


Hem çikolata deneyinde hem de varsayıma dayanan iş senaryosunda, zihin bağımlılığı mutluluğun değerini düşürmenize yol açıyor.


Örneğin belirli bir alanda çok fazla deneyiminiz yoksa, içgüdülerinizin peşinden gitmek yerine kararınız hakkında çok daha fazla düşünmek akıllıca olacaktır.


Ayrıca belirli bir grup hakkında karar verirken de etraflıca düşünmelisiniz, zira potansiyel sonuçlar hakkında düşünmeye zaman harcadığınızı bilmek ekip arkadaşlarınızı daha mutlu edebilir.


Dahası, Raghunathan'a göre bir fayda fonksiyonuna - diyelim ki bir daire satın almak olsun - ilişkin bir şeyleri barındıran kararlar genelde düşünerek karar vermenin ürünü oluyor. Ancak tamamen keyif odaklı - örneğin yeni daireniz için bir sanat eserine karar vermek gibi - bir şeyler barındıran kararlar genelde duygulara ve iç güdülere göre alınıyor.


Hangi durumların rasyonel analiz yapmanızı ve hangilerinin iç güdülerinizi hesaba katmanızı gerektirdiğini ön görebiliyorsanız, uzun vadeli mutluluk şansı için karar aşamasında ikisinin arasında gidip gelebilir ve daha dayanaklı bir karar verebilirsiniz. 



Orijinal metin için tıklayınız.