Telefon : +90 212 275 71 06  
Düz hiyerarşiler: Yanlış yönde bir adım daha

Düz hiyerarşiler: Yanlış yönde bir adım daha

Çoğu yönetici ve şirket lideri organizasyonlarını daha düz hale getirmeye çalışıyor. Bu kişiler daha fazla verim, daha fazla etki ve daha yüksek kurumsal çeviklik için orta yönetim kademelerini ve hiyerarşik katmanların miktarını azaltmayı ya da iç bürokrasiyi ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Bundaki sorun basit ama önemli: Organizasyonların gerçekte düz olması gerekmiyor, merkezi olmaması gerekiyor. Neden? Çünkü düz terimi, bir nevi yanlış taşın altına bakmaya devam etmek anlamına geliyor: Düz yaklaşımında tepeden yönetim anlayışı hala sürüyor.

Organizasyonlardaki hiyerarşik yönetim bir zamanlar oldukça iyi bir fikirdi. Ama bu endüstriyel çağdaydı. Bu çağ 1970'ler ve sonrasında sona erdiğinden, pazarların bizi şaşırtma yeteneği önemli bir artış gösterdi: Bilgi çağında değer yaratmak, endüstri çağında olana göre daha dinamik ve daha fazla şaşırtma eğilimli. Hizmetlerin, özelleştirmenin, kişiselleştirilmiş üretimin, belirsizliğin ve yüksek rekabetçi pazarların önemi dramatik ölçüde arttı. Bu şu anlama geliyor: Her organizasyonda, dışarıdan yardım alındığında, yukarıdan aşağıya organizasyon yapısı bir tuzağa dönüştü.


"Organizasyonlar kırk yıl önce yönetim için dışarıdan kaynak kullanımına gitti."


Piyasalarda karmaşıklık ve dinamikler hüküm sürdükçe, organizasyonlar piyasanın çekimi ve daha da şaşırtıcı olanı "yukarıdan"  komut biçiminde her türlü merkezi karşı baskı ile karşılaşır ve kontrolün düzgün işleyişi kesilir. Yönlendirme çöküyor. Bir şirket yukarıdan (ya da göreceğimiz üzere içten dışa) yönlendirmeye izin verdikçe, bu durum kaçınılmaz olarak yanlış yönetime ve böylece değer yaratım sürecinin gerilemesine ya da zayıflamasına yol açacak. 

 

İçten dışa ve pazara yönelik değer yaratımı: Her tür organizasyon için önemli bir prensip

Bu yüzden düz hiyerarşiler bir çözüm olmaktan uzak, gerçekte ise bu yönetim geleneğinin sürdürülmesi ya da ebedileştirilmesi uzun zaman önce bir yanlışa dönüştü. Bugün bir organizasyon anında pazara yanıt veremiyorsa, bunun yerine hiyerarşik yönlendirme yaklaşımında ısrar ediyorsa, bu durumda orta yönetim her zaman yeniden kendine yer bulacaktır. Aynısı hedef müzakeresi, mikro yönetim, bütçelendirme, planlama süreçleri, tahsisler, maliyet yönetimi ve aşırı kurallar ve ilkeler gibi bürokratik yönlendirme ritüelleri için de geçerli.


"Orta kademede direnç katmanlarından söz edenler sorunu anlayamadı."


Orta kademe yönetim ve merkezi yönlendirmenin tümüyle ortadan kalkmasının tek nedeni "merkezi olmama“ modunda. Burada özerk organizasyon ve dışarıdan liderlik mümkün hale geliyor. Hiyerarşi önemsiz bir olgu olarak tanınıyor. Merkezden dış katmanlar ve müşteriye doğru pazara yönelik değer yaratımı hakim ilke olabilir. Değer yaratımı yönlendirme ile etkisini kaybetmeden akabilir.


Orta kademe yönetimin tümüyle ortadan kalkmasının tek nedeni "merkezi olmama“ modunda.


Bu yüzden şirketinizi "daha düz" yapmaya çalışmaktan vazgeçseniz iyi olur. Karışıklıkta, bir organizasyon düz değil federatif olmalıdır. Dış pazarların kuralları geçerli olduğunda, organizasyonun para kazanan parçası çevre katman olarak adlandırdığımız şeydir. Pazardan en kolay öğrenen de çevre katmandır. Pazarlara hızlı ve akıllı şekilde en iyi adapte olan ve yanıt veren yine çevre katmandır. Karmaşada, merkez kendi bilgi tekelini, rekabet avantajını kaybeder; artık zorlukla anlamlı komutlar verebilir. Dolayısıyla çevre katman ile merkezin birleştirilmesi süreci, organizasyonun pazar dinamiklerini anlaması ve işlemesini sağlayacak şekilde tasarlanmalıdır. Bunun için, pazar benzeri mekanizmalarda çevre katmanı merkezi yönlendirmeli ve para kaynaklarına sahip olmalıdır. Bunun tersi işe yaramaz. (Ama hey, çevre katman her şekilde para kazanır değil mi?)

 

Otonominin ve karar alma gücünün çevre katmana devredilmesi şeklinde merkezden bağımsızlaşma

Merkezden bağımsızlaşma, hiyerarşiden farklı yasalara göre çalışıyor. Merkezden bağımsızlaşma ilkesinin geçerli olduğu yerde, otonominin ve karar alma gücünün çevre katmanlardaki ekiplere devri sürer, sürer ve sürer. Merkezden bağımsızlaşma asla sona ermez.